Home | Tussen God en ons
Gaven van de Geest

Wat zijn gaven van de Geest
Als je jarig bent krijg je cadeaus. Of als je geslaagd bent, of: vul maar in. Zo'n cadeau is een tastbare gelukwens. God heeft ons ook cadeaus gegeven. Aan ieder christen persoonlijk en daarmee aan de gemeente van Christus. Het zijn cadeaus, gaven van Zijn Geest. Het lijkt wel of God ons hiermee wil feliciteren. Een tastbare gelukwens met het feit dat wij in Zijn ontferming zijn opgenomen.

De reden van deze felicitatie is niet gelegen in onze prestaties. Het bijzondere van deze felicitatie is dat het God zelf is die ons uit genade aanneemt. Maar zo kennen wij deze liefhebbende God en Vader ook. Hij redt ons en feliciteert ons vervolgens Zelf daarmee. Hij vraagt geloof en geeft dat geloof vervolgens Zelf. Hij vraagt van ons om tot Zijn eer te leven en geeft ons vervolgens de Heilige Geest om ons daarbij te helpen. Wat zouden we beginnen zonder God?

Een definitie: een gave van de Heilige Geest is een bijzondere bekwaamheid, die God aan een aantal christenen geeft, en die onder de besturing van de Heilige Geest in dienst van God mag worden ingezet tot opbouw van de gemeente en tot redding van de wereld. Die bekwaamheid heeft te maken met de aanleg die je hebt. Je bent bijv. technisch of muzikaal aangelegd. Als je deze bekwaamheden inzet in dienst van God en van de christelijke gemeente, is er sprake van geestelijke gaven. Geestelijke gaven vereisen geen minimum niveau of diploma's. De Heilige Geest wil je laten zien welke gaven je hebt. Je kunt er gewoon om bidden.

Waarom geeft God die gaven
God geeft die gaven om ons te helpen onze dankbaarheid te uiten naar Hem toe. En om elkaar daarmee te dienen. 1 KorintiŽrs 12 : 7: In iedereen is de Geest zichtbaar aan het werk, ten bate van de gemeente. Maar dat is nog niet alles. God wil dat wij "tot ons recht komen" in deze wereld. Dat wij als christenen zullen functioneren zoals Hij dat heeft bedoeld. Maar er is nog meer. Hij wil dat wij als leden van Christus' gemeente onze gaven zullen inzetten, zodat die gemeente een bloeiende, zichtbare, aantrekkelijke gemeente wordt. Zodat jeugdwerk, pastoraat, prediking, evangelisatie, gemeenschap der heiligen, enz. zich mogen ontwikkelen tot eer van God en tot redding van de wereld.

Wat niet onder de gaven valt
Eerst een afbakening. We moeten de gaven van de Geest niet verwarren met de vruchten van de Geest. Als vruchten van de Geest noemt Paulus (Galaten 5 : 22): Liefde, vreugde en vrede, geduld, vriendelijkheid en goedheid, geloof, zachtmoedigheid en zelfbeheersing. De liefde staat voorop. Het is ons antwoord op Jezus' oproep, om God lief te hebben boven alles en onze naaste als ons zelf. Deze vruchten worden meer en meer zichtbaar naarmate je als gelovige leeft in relatie met God, door Jezus, in de kracht van de Heilige Geest. Bij elke gelovige kunnen deze vruchten zichtbaar worden. Dat is ook het verschil met de gaven: elke gelovige heeft van God andere gaven gekregen.

Nog een afbakening. We moeten de gaven van de Geest ook niet verwarren met onze christenplicht. De christenplicht ligt in het verlengde van de vruchten van het geloof. Het is de aandacht die wij aan onze naasten (al dan niet binnen de gemeente) geven: meeleven en zorgen voor elkaar. De gaven gaan verder dan onze algemene christenplicht. Het is ook een "plicht" om de gaven in te zetten, maar dat is afhankelijk van de gaven die elk heeft gekregen.

Welke gaven zijn er
Dit is vrijwel geheel opgenomen in de volgende bijbelgedeelten: Exodus 31 : 1 t/m 6; Romeinen 12 : 6 t/m 8; 1 KorintiŽrs 7 : 7; 1 KorintiŽrs 12 : 8 t/m 11; 1 KorintiŽrs 12 : 28; EfeziŽrs 4 : 11 en 12; en 1 Petrus 4 : 10. De volgende opsomming van maar liefst dertig gaven komt uit deze teksten naar voren: apostel zijn, artistiek creatief zijn, barmhartig zijn, bidden, dienen, evangeliseren, gastvrij zijn, geloven, genezen, geven, handvaardig zijn, helpen, herder zijn, kennis hebben, leiding geven, martelaar zijn, muzikaal zijn, onderrichten, onderscheiden van geesten, ongehuwd zijn, organiseren, profeet zijn, spreken in tongen, uitdrijven van demonen, uitleggen van tongen, vrijwillig in armoede leven, leiden, wijs zijn, wonderen verrichten, zendeling zijn, zielzorg verlenen.

Het is helaas niet te doen om alle gaven hier apart te bespreken of toe te lichten. Ik wil wel graag een opmerking maken over de gaven: bidden, geloven, geven en helpen. Iedere gelovige gelooft, bidt, geeft en helpt. Het gaat hier echter om een bijzonder bekwaamheid, een bijzondere toewijding voor deze gaven. Iemand die zich toelegt op het gebed, daar werk van maakt. Iemand met bijzondere geloofsgave, en door daarvan te getuigen anderen bemoedigt, enz.

Wie hebben of krijgen die gaven
Het antwoord kan kort zijn: iedereen heeft van God ťťn of meer gaven gekregen. Zie het citaat van 1 KorintiŽrs 12 : 7 hierboven. In dit hoofdstuk legt Paulus uit dat de gemeente van Christus te vergelijken is met een lichaam, waarvan elk gemeentelid een lichaamsdeel is. Elk lichaamsdeel heeft een eigen functie. En die is te vergelijken met de gave(n) die elk gemeentelid heeft. Sommige lichaamsdelen hebben een functie die van direct belang is voor de levensvatbaarheid van dat lichaam, maar de andere lichaamsdelen kunnen ook niet gemist worden.

Paulus legt in dit hoofdstuk uit dat het lichaam evenwichtig is samengesteld door een variŽteit aan schijnbaar zwakke, sterke, eervolle en minder eervolle lichaamsdelen. God wil niet dat er verdeeldheid binnen het lichaam bestaat maar dat wij elkaar respecteren en elke gave, functie als even waardevol beschouwen en behandelen. Naarmate meer leden hun gaven ongebruikt laten, wordt het lichaam meer gehandicapt en gaat dat ten koste van de "kwaliteit van leven". In feite kan niemand worden gemist en hebben we in de gemeente alle leden met hun gaven nodig.

Welke gaven heb ik
De meeste mensen weten van zichzelf al waar ze goed of slecht in zijn. Je gaven van de Geest liggen vaak in het verlengde van de aanleg en de bekwaamheden die je in je hebt. Je weet vaak al van jezelf of je creatief bent, of muzikaal, of gastvrij. Maar dat is nog niet het hele verhaal. Bovendien weten veel mensen dat niet zo goed van zichzelf. Vaak blijkt later dat mensen gaven in zich hebben die ze zelf nooit hadden vermoed. Hoe kom je daar dan achter?

Allereerst is de gave van de Geest een gave van God. Vraag daarom aan God zelf welke gave(n) Hij aan jou heeft gegeven. Vraag Hem of Hij dit aan jou wil openbaren. Daarvoor heeft God ons ook de Heilige Geest gegeven. De Heilige Geest is Zijn eerste Gave aan ons allen, door Wie Hij ons wil openbaren wat onze gaven van de Geest zijn. Bidden dus. Naast bidden komt werken. Dwz. ga gewoon aan de slag in de gemeente, en ontdek waarvoor je wel en niet in de wieg bent gelegd. Zeg niet te gemakkelijk nee, als er een beroep op je wordt gedaan. Ook al lijkt het niet op jouw weg te liggen. God kan er toch een bedoeling mee hebben en misschien is het wel een antwoord op jouw eerdere gebed.

De gaventest
Om meer zicht te krijgen op de gaven in de Bijbel en wat ze betekenen, is het verstandig om een gavencursus te volgen. Om vervolgens te ontdekken welke gaven van de Geest je hebt kun je een gaventest doen. Dat klinkt misschien niet aantrekkelijk: een technisch middel om geestelijke impact te meten. Toch bewijst de praktijk dat gaventesten in een behoefte voorzien. Bij een gaventest moet een groot aantal vragen worden beantwoord (eerlijk zijn naar jezelf!) en ook nog wat vragen door iemand die jou goed kent. De verwerking van de antwoorden is zodanig, dat daaruit een score kan worden afgeleid voor alle beschreven gaven van de Geest.

Het eindresultaat is een opsomming van ong. vijf manifeste (duidelijk aanwezige) gaven van de Geest. En tevens van ong. vijf latente gaven. Dat zijn "gaven" die verder ontwikkeld zouden kunnen worden en misschien kunnen uitgroeien tot echte gaven van de Geest. De uitslag is vaak heel anders dan je zelf verwacht. Dat is een uitdaging. Heb je de test goed ingevuld dan is het verstandig om de uitslag serieus te nemen. Het verdient aanbeveling om deze test om de drie jaar te herhalen. Het is heel goed mogelijk dat het eindresultaat dan is veranderd.

De grote valkuil
Er ligt een grote valkuil voor het werken met de gaven van de Geest. Reden om daar even bij te blijven staan. Stel iemand wordt verkozen en benoemd tot ouderling van de gemeente. De persoon in kwestie vraagt ontheffing van deze benoeming omdat hij vindt dat hij hiervoor niet de gave heeft. Deze reactie van de benoemde KAN terecht zijn. Er ligt hier veel verantwoording bij de persoon zelf. Hij doet er goed aan eerst zichzelf een aantal vragen te stellen:
  1. Is het vragen om ontheffing een met overtuiging genomen besluit, na veel gebed?
  2. Weet ik welke gaven voor het ouderlingschap nodig zijn?
  3. Is het duidelijk dat mijn gaven van de Geest op een ander terrein liggen?
  4. Komen door de aanvaarding van deze benoeming andere taken in de gemeente in gevaar (doordat ik die moet laten liggen)?
  5. Of is het juist van groot belang voor de gemeente dat ik deze benoeming aanvaard?
  6. Is het God Zelf die door deze benoeming mij de weg van het ouderlingschap op wil leiden, ook al lijkt dat niet zo voor de hand te liggen?
  7. Heb ik er rekening mee gehouden dat ik in de gemeente ook wel eens dingen moet doen die niet direct op mijn weg lijken te liggen, maar nodig zijn voor het goede functioneren van de gemeente?
Uit deze vragen blijkt dat het werken met de gaven van de Geest vraagt om veel gebed en wijsheid van iedereen in de gemeente. Daarnaast is veel overleg en openheid nodig. Op die manier kan worden voorkůmen dat het werken met de gaven van de Geest op gespannen voet komt te staan met de procedures voor de verkiezing en benoeming van ambtsdragers en wellicht andere van oudsher geldende regelingen. Deze spanning neemt af naarmate bij de vervulling van ambten meer en meer rekening wordt gehouden met de gaven die gemeenteleden hebben.

Gavengericht gaan werken
Het is belangrijk dat elke gemeente gavengericht gaat werken. Dwz. dat men rekening gaat houden met de gaven die er in de gemeente zijn. Zo riep Paulus TimoteŁs op: Veronachtzaam de genade die je geschonken is niet (1 TimoteŁs 4 : 14a). En MatteŁs 25 : 14 t/m 30 bevat een ernstige oproep om onze talenten in te zetten voor God.

Iemand zal zeggen: wij hielden altijd al rekening met de gaven van de mensen. Bij gavengericht werken echter wordt dit openlijker gedaan. De mensen kunnen tegenover de gemeente aangeven welke gave(n) men heeft (en welke niet), zonder dat dit verkeerd wordt opgevat. Vervolgens kan de gemeente daar rekening mee houden. Zoek je bijv. mensen voor een evangelisatieactie in het centrum van je woonplaats, dan is het reuze gemakkelijk als je weet wie de gave van evangelisatie hebben. Die mensen zullen waarschijnlijk ook graag willen meewerken.

Het gavenregister
Het is verstandig om een centraal gavenregister aan te leggen in de gemeente. Iedereen die dit wil kan hierin zijn gaven laten registreren. Zorg dat het register up to date blijft. Het is een publiek register dat binnen de gemeente door iedereen moet kunnen worden ingezien: dat is wel even wennen. Het gavenregister kan worden gebruikt voor het vervullen van ambten, functies en allerlei taken. Niemand is verplicht om zijn of haar gaven te laten registreren. Maar hoe meer mensen dit doen, hoe zinvoller het register wordt.

Een begrijpelijke angst in de gemeente is, dat door het registreren van gaven, predikanten en gewezen ambtsdragers "door de mand zullen vallen". Deze angst is geheel onterecht. Niemand heeft alle gaven in zich, die voor de ambten nodig zijn. Het is juist goed als ambtsdragers kunnen aangeven welke taken het beste bij hen passen. En voor welke taken er beter andere mensen kunnen worden ingeschakeld. Zo zou men wel eens tot een herschikking van taken binnen de ambten kunnen komen, en tot ieders tevredenheid. Want waar men goed in is, dat doet men ook graag. E.e.a. zou veel verlichting van het werk kunnen betekenen en een "kwaliteitsverbetering" voor de gemeente.

Gavengericht gemeente zijn
Een gemeente die open staat voor gavengericht werken, geeft daarmee de Heilige Geest de ruimte. Daarom dient gavengericht werken te worden gestimuleerd. Maak verstandig gebruik van het gavenregister: verstandig, niet wiskundig. Blijf oog houden voor de omstandigheden. Blijf begrip houden voor hen die het hiermee (nog) moeilijk hebben. Zo kan de gemeente verder worden opgebouwd. Laat de liefde het cement zijn tussen elk bouwwerk (1 KorintiŽrs 13). Jaag de liefde na en streef naar de gaven van de Geest (1 KorintiŽrs 14 : 1a).
| Sites | Verantwoording | Sitemap |