Home | Thema's
Het liefdesgebod

Christenen en geboden
Als je iemand vertelt dat je christen bent kun je de opmerking krijgen: “o, jij mag dus niet vloeken, je moet ’s zondags naar de kerk”, enz. Er zijn mensen die denken dat christen-zijn alles te maken heeft met het houden van geboden. Dat is wat hen ervan kan weerhouden om christen te worden, want, denken ze, dan mogen er een heleboel dingen niet meer. Als je het zo bekijkt lijkt het christen-zijn inderdaad niet aantrekkelijk en lijkt het alleen maar nadelen te hebben.

Maar dat is een verkeerd beeld van wat het christen-zijn inhoudt. Natuurlijk speelt het houden van Gods geboden een rol, maar niet op die manier. De hoofdzaak is dat je als christen mag leven in een liefdevolle relatie met God, met Jezus, Zijn Zoon. Het allerbelangrijkste gebod is nl. het liefdesgebod! Laten we dit liefdesgebod eerst eens nader bekijken, om daarna terug te komen op de functie van de bekende tien geboden (je mag niet vloeken, je mag niet stelen, enz.).

Het gebod van de liefde
In de Bijbel staat, in Marcus 12 : 28 t/m 31: Een van de schriftgeleerden vroeg: Wat is van alle geboden het belangrijkste gebod? Jezus antwoordde: Het voornaamste is: Luister, Israël! De Heer, onze God, is de enige Heer; heb de Heer, uw God, lief met heel uw hart en met heel uw ziel en met heel uw verstand en met heel uw kracht. Het op een na belangrijkste is dit: Heb uw naaste lief als uzelf. Er zijn geen geboden belangrijker dan deze.

Anders gezegd, het belangrijkste gebod is het tweevoudig liefdesgebod:
  • God liefhebben met alles wat in je vermogen ligt;
  • en je naaste liefhebben als jezelf.
Publieke keus
Allereerst dit. Het liefdesgebod betekent dat de keuze voor God, voor je geloof, te allen tijde voorgaat. Dat je soms nee moet durven zeggen, omdat je weet dat God het niet wil. Daar zit ook een opdracht tot getuigen in. Want als je publiek ergens nee tegen zegt, moet men ook kunnen begrijpen waaróm dat is. Dan zul je moeten verklaren dat je God geen verdriet wilt doen, of dat je Jezus wilt volgen en dat het volgen van Jezus niet te verenigen is met datgene wat men van je vraagt. Dat betekent zelfs dat je soms nee moet zeggen tegen jezelf.

Liefhebben, dat lijkt een vage opdracht, een vaag gebod, want wat is liefhebben? Hoever gaat dat? Maar Jezus maakt duidelijk dat dit heel ver gaat. Dat er geen sprake is van vaagheid maar van duidelijkheid: God altijd op de eerste plaats. Dat heeft grote gevolgen voor je leven. Voor de keuzes die je maakt. Daarvoor moet je misschien een baan laten schieten, of een relatie beëindigen, of..... je wilt er niet aan denken wat dat allemaal kan betekenen. Liefde en pijn horen vaak bij elkaar. En wat je allemaal mis kan lopen. Mislopen ja, wel in dit leven, maar de grote winst is het eeuwige leven met God en met Jezus Christus. Over de konsekwenties van het kiezen voor God en het volgen van Jezus kun je meer lezen op de pagina: Jezus volgen.

De tien geboden
Maar hoe zit het nu met de tien geboden. Dan denken we vaak aan de regeltjessfeer: je mag dit niet en je moet dat. Hoe valt dat te rijmen met het tweevoudige liefdesgebod van Jezus? Of gelden de tien geboden niet meer? In Mattëus 22 : 40 zegt Jezus: Deze twee geboden zijn de grondslag van alles wat er in de Wet en de Profeten staat. Het gaat hier over de hierboven genoemde liefdesgeboden, de twee belangrijkste geboden. Die twee geboden vormen de grondslag, de basis van alle andere geboden. Daaronder vallen ook de tien geboden. Dit moet nader worden toegelicht.

Laten we eerst eens naar de tien geboden zelf kijken. De tien geboden luiden, kort weergegeven alsvolgt (zie bijv. Exodus 20):
  1. vereer alleen Mij
  2. maak geen afgodsbeelden
  3. misbruik Mijn Naam niet
  4. houd de sabbat in ere
  5. toon eerbied voor je vader en je moeder
  6. pleeg geen moord
  7. pleeg geen overspel
  8. steel niet
  9. lieg niet
  10. zet je zinnen niet op iemand of op iets van een ander.
Deze geboden bestrijken eigenlijk het hele leven. Het zijn niet slechts een tiental punten waar je rekening mee moet houden. Als het over moorden gaat bijvoorbeeld, betekent dat ook, dat je niet haatdragend of wraaklustig mag zijn. Het gaat al fout bij een slechte gedachte over iemand anders. Moord is eigenlijk het laatste deel van een doodlopende weg, waar je helemaal niet op moet komen. Zo bestrijkt elk gebod een levensterrein.

Het liefdeskader
De geboden 1 t/m 4 gaan over onze relatie met God:
1e: vereer alleen Mij
2e: maak geen afgodsbeelden
3e: misbruik Mijn Naam niet
4e: houd de sabbat in ere

De geboden 5 t/m 10 over onze relatie met onze naaste:
5e: toon eerbied voor je vader en je moeder
6e: pleeg geen moord
7e: pleeg geen overspel
8e: steel niet
9e: lieg niet
10e: zet je zinnen niet op iemand of op iets van een ander.

Zo zie je dat het tweevoudige liefdesgebod uitgewerkt is in de tien geboden. Het liefdesgebod kleurt de tien geboden met de kleur van de liefde. Het woord “gebod” kan ons hierbij op het verkeerde been zetten. De term “liefdesgebod” klinkt intern tegenstrijdig, want liefde laat zich niet dwingen. Maar je moet het zo zien: het zou onze liefdeswens moeten zijn om de tien geboden te houden. Want God liefhebben en onze naaste als onszelf, dat zou voor ons het belangrijkste moeten zijn. Zoals dat staat in Psalm 119 : 10: Ik zoek U met mijn ganse hart, laat mij niet van Uw geboden afdwalen.

Wij willen de tien geboden houden om God te laten zien dat wij daarmee Zijn liefde willen beantwoorden. In 1 Johannes 5 : 3 staat: Want God liefhebben houdt in dat we ons aan zijn geboden houden. Zijn geboden zijn geen zware last. Door het houden van Gods geboden kunnen wij onze dankbaarheid aan God de Vader tonen, voor alles wat Hij voor ons heeft gedaan. Voor de liefde die Hij zichtbaar heeft gemaakt door Zijn Zoon Jezus Christus voor ons aan het kruis te laten sterven. Zie daarvoor de pagina: Onze zonden.

De tien geboden nader bekeken
De geboden 1 t/m 4 gaan over onze relatie met God. God liefhebben, met alles wat in je vermogen ligt, betekent dat je naast God geen andere goden, van welke aard dan ook, mag vereren. Het tweede gebod ligt in het verlengde hiervan. Het betekent ook dat je Gods Naam niet misbruikt, want dit staat haaks op het liefhebben van God. En dat je Gods dag (vroeger de sabbat, nu de zondag) in ere houdt: Hij dient op deze dag centraal te staan. Tot zover nog te begrijpen.

De geboden 5 t/m 10 gaan over onze relatie met onze naaste. Je naaste liefhebben betekent dat je je vader en moeder in ere houdt, geen moord en overspel pleegt niet steelt en liegt en niets of niemand begeert. Nou, dat is makkelijk gezegd zo in één zin. De praktijk leert echter dat dit niet zo eenvoudig is, sterker nog, dat dit helemaal niet eenvoudig is. En dat komt omdat onze naaste ook zelf in liefde tekort schiet. Ik moet dat uitleggen.

De uitwerking
Je zal maar een vader of moeder hebben, van wie je niet of nauwelijks liefde hebt gehad. Die jou niet hebben geleerd om zelf ook lief te hebben. Je zal maar een vader hebben die niet het beste met jou voorhad, om van erger maar te zwijgen. Hoe kun je die in ere houden? We kunnen niet alles begrijpen, maar God heeft toch gemeend jou die ouders te moeten geven. Voor de moeite, die je kunt hebben met de zonden, de fouten van je ouders, daar heeft God het grootste begrip voor. Want God begrijpt alles. Toch blijven het je ouders. Probeer je vader en moeder dan te eren in wat zij goed hebben gedaan.

Als het gaat om onze relatie met de naaste proberen we ons te houden aan de geboden 5 t/m 10. Maar daarbij moet het er altijd gaan om de vraag: wat is liefde tot onze naaste. Er kunnen situaties zijn waarin het houden van deze geboden op gespannen voet lijkt te staan met het liefdesgebod. In dat geval, zegt Jezus tegen ons in Mattëus 22 : 40, gaat het liefdesgebod voor.

Ik zal een voorbeeld noemen. Het kan een daad van liefde zijn om iets te verzwijgen. Ik denk bijvoorbeeld aan de oorlog, toen de mensen tegen de Duitsers zeiden dat er geen onderduikers in huis waren, terwijl dit wel het geval was. De liefde tot de naaste vroeg in dit geval om een “leugentje om bestwil”. Het vertellen van de waarheid zou in dit geval rampzalig zijn geweest voor de onderduikers.

Liefhebben zonder voorwaarde
Het volledig houden van het liefdesgebod, en de uitwerking daarvan in de tien geboden, is geen voorwaarde om Jezus te kunnen volgen. Gelukkig maar, want niemand kan het tweevoudige liefdesgebod volledig nakomen. Je kunt zelfs het gevoel hebben dat je daar geen enkele bijdrage aan kunt leveren. Misschien vind je het wel moeilijk om lief te hebben.

Geen probleem, God houdt van jou, hoe dan ook. Jezus houdt van jou, hoe dan ook. In Romeinen 5 : 8 staat: Maar God bewees ons Zijn liefde doordat Christus voor ons gestorven is toen wij nog zondaars waren. Hij hield al van ons toen wij Hem nog niet kenden. Hij had ons toen al op het oog. Hij houdt nl. onvoorwaardelijk van ons.

Strek je handen dan naar Hem uit en Hij neemt jouw handen in de Zijne. Hij vraagt niets van jou wat je niet kunt. Hij beoordeelt je niet op wat je niet goed deed of naliet. Hij houdt van je en wat wil je nog meer? Natuurlijk wil God graag dat we zijn tweevoudige liefdesgebod houden, en de tien geboden, als uitwerking daarvan. Want Hij wil ons antwoord zien op Zijn liefdesverklaring aan ons. Maar dat antwoord mag gebrekkig en onvolledig zijn. Alles wat wij fout doen of tekort komen is door Jezus Christus Zelf goedgemaakt aan het kruis van Golgotha.

Daarom tot slot nog 1 Johannes 4 : 7 t/m 10: Geliefde broeders en zusters, laten wij elkaar liefhebben, want de liefde komt uit God voort. Ieder die liefheeft is uit God geboren en kent God. Wie niet liefheeft kent God niet, want God is liefde. En hierin is Gods liefde ons geopenbaard: God heeft Zijn enige Zoon in de wereld gezonden, opdat we door Hem zouden leven. Het wezenlijke van de liefde is niet dat wij God hebben liefgehad, maar dat Hij ons heeft liefgehad en Zijn Zoon heeft gezonden om verzoening te brengen voor onze zonden.
| Sites | Verantwoording | Sitemap |